Archiwum Państwowe w Krakowie Oddział w Nowym Sączu powstało na mocy zarządzenia Ministra Oświaty z dna 1 lipca 1950 r. i rozpoczęło działalność 1 grudnia 1950 r., najpierw jako oddział Wojewódzkiego Archiwum Państwowego w Krakowie, a następnie na podstawie dekretu z 29 marca 1951 r. jako Powiatowe Archiwum Państwowe. Natomiast od 1958 r. znów jako Oddział Terenowy Archiwum Państwowego miasta Krakowa i województwa krakowskiego. Początkowo Archiwum obejmowało zasięgiem działania powiaty nowosądecki, limanowski, nowotarski i gorlicki, a od 1955r., po utworzeniu w 1952 r. Powiatowego Archiwum Państwowego w Nowym Targu, powiaty nowosądecki i limanowski. Po reformie administracyjnej państwa z 1975 r., w 1976 r. powstało Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Nowym Sączu z siedzibą w Nowym Targu obejmujące zasięgiem powiaty: nowosądecki, gorlicki i wschodnią część limanowskiego. Po wprowadzeniu ustawy z dnia 14 lipca 1983 roku o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, placówka w Nowym Sączu stała się na powrót oddziałem zamiejscowym Archiwum Państwowego w Krakowie.